Er is onverwacht grote herrie ontstaan binnen de Amstelveense VVD. Wie moet de komende vier jaar de plaatselijke partij leiden? En wordt het VVD-wethouder Herbert Raat na 16 jaar wethouderschap onmogelijk gemaakt nog een periode op zijn post te blijven? Circa 200 Amstelveense VVD-leden kunnen hierover in een besloten vergadering op dinsdag 28 oktober beslissen. Wat is er allemaal aan de hand bij de, op dit moment, grootste partij van Amstelveen?
1Amstelveen heeft de afgelopen maanden met veel bronnen zowel binnen als dichtbij de VVD Amstelveen/Ouder-Amstel gesproken. Allen wilden echter anoniem blijven. Op basis van die gesprekken hebben wij een goed beeld gekregen van wat er gaande is binnen de VVD. Politiek redacteur Roel Smit maakte onderstaande analyse.
De VVD bepaalde jarenlang de politieke cultuur in Amstelveen. Het is een cultuur geworden waarin veel achter gesloten deuren wordt bedisseld en politieke tegenstellingen zoveel mogelijk in de kiem worden gesmoord. Een driemanschap deelde de lakens uit: politiek leider Herbert Raat (raadslid sinds 2006 en wethouder sinds 2010), fractievoorzitter Kees Noomen (ook raadslid sinds 2006) en op de achtergrond afdelingsvoorzitter Claudio Mancinelli, eigenaar van het VVD-vriendelijke magazine Amstelveenz en de bijbehorende website.
Laatste termijn?
Niets kan echter eeuwig duren, ook het leiderschap van de VVD in Amstelveen niet. Mancinelli vertrok in 2022 als afdelingsvoorzitter. In 2023, kort na de laatste gemeenteraadsverkiezingen, trad Kees Noomen terug als voorzitter van de VVD-fractie in de gemeenteraad. Verschillende prominente VVD-ers waren er toen van overtuigd dat ook voor de Amstelveense zonnekoning Herbert Raat de laatste termijn gaande was. Na de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2026 zou het tijd worden voor vernieuwing. Iets wat waarnemend burgemeester Bas Eenhoorn (ook van de VVD) een paar jaar geleden ook al bepleitte. Ook wat hem betreft was er teveel van hetzelfde in Amstelveen.
En het leek er ook op dat die vernieuwing – heel voorzichtig, maar toch goed zichtbaar – werd doorgevoerd onder leiding van de nieuwe fractievoorzitter, Jet Smit. Iets meer openheid, iets meer publiek politiek debat en een wat scherpere koers van de fractie in de gemeenteraad ten opzichte van ook de eigen wethouders in het College van B en W.
Bekijk ook: kennismaken met Herbert Raat. Een gesprek met en over hem uit 2016
Afbrokkelen
Dat leek allemaal ook logisch. Wie te lang op zijn post blijft, komt zichzelf uiteindelijk tegen of merkt dat zijn steun aan het afbrokkelen is. En het leek erop dat Herbert Raat ook aan het afbouwen was. Als wethouder had hij de zware portefeuilles grotendeels aan zijn collega-wethouders overgelaten en met onder andere Sport en Cultuur en nog wat klein grut mocht hij een behoorlijk prettig pakket bestieren. Dat in dat feestpakket ook nog Verkeer zit, is wel jammer, want op dit terrein heeft de rechter de gemeente de afgelopen jaren voortdurend op de vingers getikt voor onzorgvuldig handelen. Denk aan de ellende rond de bussluis in Bovenkerk, maar ook aan alle gedoe rondom betaald parkeren.
Dat alles heeft het imago van Herbert Raat waarschijnlijk geen goed gedaan. Zijn vrijwel permanente, en grotendeels zelf geregisseerde, aanwezigheid in de lokale media wekt ook toenemende ergernis. Is het niet bij de leden van de VVD, dan toch wel bij steeds meer ‘gewone’ Amstelveners. Elke keer weer die foto van de boomlange wethouder bij de meest onbenullige gelegenheden. Raat zelf mag dan inderdaad een groot politiek talent zijn, voor dit soort signalen heeft hij de antenne niet altijd op scherp staan.
Herverkiezing
En zo begon hij de afgelopen maanden – waarschijnlijk zelfs tot verrassing van verschillende partijgenoten – zelf maar met de campagne voor zijn herverkiezing. Dat deed hij door zelf de slingers op te hangen en zijn vijftienjarig wethouderschap uitgebreid te vieren, onder andere via een interview met het Amstelveens Nieuwsblad.
Tegelijk begon zijn trouwe politieke vriend, Kees Noomen, met een operatie ‘Steun-Herbert-Raat’. Noomen had al lang spijt dat hij de voorzittershamer van de gemeenteraadsfractie had overgedragen aan de nieuwe generatie en liet weten dat hijzelf na 20 jaar graag weer wilde bijtekenen en dat er wat hem betreft maar één kandidaat was om de VVD van 2026-2030 te leiden: Herbert Raat, de ‘Messi van de lokale politiek’. Dat zei hij in ‘Beslist!’, het politieke programma van 1Amstelveen. Een deel van de fractie was witheet over deze persoonlijke steunbetuiging.
Bekijk hier de uitzending van Beslist! waarin Kees Noomen Herbert Raat de ‘messi van de lokale politiek’ is.
Tegenkandidaat
Toch leek het er even op dat de Amstelveense politiek leider Herbert Raat zich onbezorgd kon opmaken voor een vijfde (!) periode als lijsttrekker en wethouder, maar eind september meldde zich onverwacht een tegenkandidaat: raadslid Bas Zwart wil ook lijsttrekker worden. En als klap op de vuurpijl mag de Amstelveense VVD tijdens de ledenvergadering van 28 oktober niet alleen kiezen tussen beide kandidaten, maar komt er ook een motie in stemming waarin wordt gezegd dat niemand langer dan twaalf jaar raadslid of wethouder kan zijn (zoals dat bijvoorbeeld bij D66 ook de regel is). En vooral dit voorstel is een klap in het gezicht van Herbert Raat, want het aannemen ervan zou betekenen: meteen wegwezen na de verkiezingen van volgend jaar maart.
Lees meer: Gerommel binnen VVD: Bas Zwart wil lijsttrekker worden en bindt strijd aan met Herbert Raat
Het zegt iets over de interne sfeer binnen de VVD dat de discussie over de maximale duur van een raadslidmaatschap of een wethouderschap niet eerder is beslecht. Men heeft er vier jaar de tijd voor gehad en dan is vlak voor de verkiezingen van volgend jaar maart wel een heel slecht moment. Vreemd is ook dat de mogelijke nieuwe politiek leider, Bas Zwart, zich niet wil laten interviewen door 1Amstelveen in de aanloop naar zijn eventuele verkiezing eind oktober. De cultuur van geheimzinnigheid en beslotenheid is nog lang niet afgebroken.
Dinsdag 28 oktober wordt veel duidelijk. En zelfs als de alternatieve kandidaat Bas Zwart niet aan het langste eind trekt, is het de vraag hoe enthousiast Herbert Raat verder kan, nu een aanzienlijk deel van zijn achterban vindt dat het eigenlijk wel genoeg is.
